NL | EN

Over de bouwplaten

Leerzame sterrenkunde instrumenten en modellen
Speciaal voor jongeren (en jongen van geest!) geven wij een serie bouwplaten en Astrosets uit van zeer leerzame sterrenkunde instrumenten en modellen. Ze zijn perfect als lesmateriaal op school, en volwassenen vinden ze ook heel leuk!

Met deze instrumenten en modellen hebben wij een zeer compleet programma voor jongeren, en dus ook het onderwijs. Zo kunnen zij zelf het heelal gaan verkennen!
Onderaan vind je meer over de achtergrond en ontwikkeling van de zelfbouw draaibare sterrenkaart en zelfbouw zonnewijzer.

Bouwinstructies en handleiding
Je kunt deze gratis downloaden via:


Dit is ons programma aan bouwplaten:

  • De zelfbouw draaibare sterrenkaart en zonnewijzer zijn eenvoudig te maken en te begrijpen. Ze zijn tweekleurig gedrukt op 300 grams karton, formaat A3, maar gevouwen naar A4:
    • de zelfbouw draaibare sterrenkaart, om zelf de sterren en sterrenbeelden te leren herkennen. Het is een eenvoudiger versie van de planisfeer, met minder objecten en zonder de coördinaten;
    • de zelfbouw zonnewijzer; een heel eenvoudig, leerzaam ontwerp, waarmee je veel leert over de tijd die wij dagelijks gebruiken.
  • De Astroset Sterrenkunde is fun! is dé set om met sterrenkunde te beginnen en bestaat uit het Zonnestelselmodel en de twee bouwplaten die we hierboven hebben beschreven. Het is een nieuwe uitvoering van de Astroset die in 2004 uitkwam, omdat het Zonnestelselmodel is vernieuwd.
  • de Astroset Maan en Planeten is gemaakt om de bewegingen van de zon, de maan en de planeten beter te leren begrijpen.
    De set bestaat uit het Tafelplanetarium, het Aarde-Maan model, een ellipseninstrumentje en een speciale liniaal om de afstanden te bepalen tot de planeten in het Tafelplanetarium. De set bestaat uit vijf A3 platen, van 380 grams karton: één dubbelzijdige voor het Aarde-Maan model, vier voor het Tafelplanetarium (één dubbelzijdig en voorbewerkt). De set is ook als luxe versie verkrijgbaar, mét alle benodigde houten kralen en houten stokjes.
  • Bij deze zelfbouw producten hoort eigenlijk ook het Zonnestelselmodel, je eigen Planetenpad. Het is geen bouwplaat (de kaartjes zijn kant en klaar) maar je moet het Planetenpad wel zelf opbouwen. Het wordt hier apart beschreven.
Voor hier voor bestellen.

In ons boek Genieten van de sterrenhemel vind je alle achtergrondinformatie die je nodig hebt om de bewegingen van de maan, de planeten en de sterren (de hemelmechanica), de sterrenhemel en de draaibare sterrenkaart, en de zonnewijzer beter te begrijpen.



De geschiedenis van de bouwplaten

Zelfbouw draaibare sterrenkaart en zonnewijzer
De zelfbouw draaibare sterrenkaart en zelfbouw zonnewijzer zitten al lang in ons programma. De draaibare sterrenkaart kwam in 1986 uit, als afgeleide van de eerste planisfeer voor Nederland en België, die ik op 15 juni 1985 uitbracht. Die planisfeer was het begin van Rob Walrecht Productions! Op dezelfde datum begon ik ook, samen met een vriend, het Apollo Reizend Planetarium, om sterrenkundeles te geven op scholen. De planisferen waren natuurlijk te duur voor kinderen, en voor scholen, en de zelfbouw kaart was meteen al een grote hit.
In 1987 bedacht ik op een zondagmiddag een eenvoudige zonnewijzer, van golfkarton. Het is een zeer goed werkend instrument, net iets ingewikkelder dan de simpelste zonnewijzer: een stok in de grond (een gnomon). Hij is qua opzet nooit meer veranderd, hoewel het ontwerp wel met de tijd is meegegaan.
Nadat is was gestopt met het Apollo Reizend Planetarium liet ik de beide bouwplaten na aan mijn zakenpartner, om hem meer kans te geven het alleen wel tot een succes te maken. Rond het begin van deze eeuw, toen het planetarium helaas definitief ter ziele was, besloot ik ze op te nemen in mijn eigen programma, naast de hele reeks van planisferen die toen inmiddels was ontstaan.





















Boven, links: de draaibare sterrenkaart als bouwplaat, met rechts een plaatje zoals hij eruit ziet na het bouwen.
Onder, links: de zonnewijzer als bouwplaat, met rechts zoals hij eruit ziet als hij is gebouwd.






















Andere bouwplaten
In 2001, toen ik Illustrator (een tekenpakket op de computer) had leren gebruiken en de planisferen waren opgezet in dat pakket, kreeg ik ideeën over andere bouwplaten. Ik heb geen idee meer wat de trigger was, maar het liep geheel uit de hand: ik maakte een schaalmodel van het zonnestelsel in kaartjes (het latere Zonnestelselmodel), een Tafelplanetarium, een Aarde-Maan model, een kwadrant en een... model van de Hemelbol (de sterrenhemel om ons heen). Dat kwadrant kun je hier gratis downloaden en de Hemelbol moet van geheel ander materiaal worden gemaakt. Dat is nog iets voor de toekomst.

Astroset
In januari 2013 kreeg ik twee bouwplaten zelf weer in beeld, toen ik de ontwikkelmodellen van het Aarde-Maan model en het Tafeplanetarium uit 2001 als aankleding gebruikte in onze stand op de Nederlandse Onderwijs Tentoonstelling (NOT). Dat was overigens niet onschuldig bedoeld. Ik wist dat het bijzondere bouwplaten waren, ideaal om de bewegingen aan de sterrenhemel in beeld te brengen, zeker ook op school. Ik kreeg daarop zulke leuke, enthousiaste reacties van docenten dat ik het wist dat ik er wat mee moest doen.
In de zomer van 2013 ging ik dus verder waar ik in 2001 gebleven was, maar met veel meer inzicht én ontwerpervaring. Al heel snel had ik een hele reeks ideeën over hoe het Tafelplanetarium nog meer mogelijkheden kreeg. Het Aarde-Maan model was eigenlijk al prima.
Beide bouwplaten waren eind 2013 al zover dat familie en vrienden het bouwen en het gebruik ervan hadden getest, op basis van kleurenprints. De kritieken waren eigenlijk alleen gericht op de handleiding voor het bouwen: die was veel te uitgebreid! The story of my life…
Een ander probleem had ik nog niet opgelost: budget vinden. Door de verbeterde omzet in 2014 konden wij het geld reserveren voor de gloednieuwe Astroset Maan en Planeten!
In eerste instantie was het idee om ze apart uit te geven, maar het was toch gemakkelijker voor een klein bedrijf om het als set uit te brengen. Aangezien niet iedereen een winkel in de buurt heeft waar je houten kralen en houten stokjes (1,5 mm dik) kunt kopen, hebben we ook een DeLuxe uitvoering gemaakt, die dat allemaal bevat. Die is duurder, ook omdat deze DeLuxe set in een doos zit.