NL | EN

Aanvullende informatie en extra kaartjes

Zonnestelselmodel 2003
Het eerste Zonnestelselmodel stamt uit 2003. SIndsdien is er veel ontdekt, en is Pluto 'gepromoveerd' van de eeuwige laatste in de Eredivisie naar de grootste van de Eerste Divisie!
Inmiddels is er een nieuw zonnestelselmodel, is twee sets van 16 kaartjes. Zie het nieuwe Zonnestelselmodel.

Wie het oude Zonnestelselmodel heeft vindt hieronder belangrijke aanvullende informatie en enkele extra kaartjes die je gratis kunt downloaden.

Nieuwe ontdekkingen
Regelmatig worden nieuwe ontdekkingen gedaan, zoals manen van planeten of geheel nieuwe hemellichamen (bijvoorbeeld alle “ijsdwergen”, of meer officiëel "Kuiper Belt Objects" - KBO's - die de laatste jaren worden ontdekt). Tijdens de ontwikkeling van het Zonnestelsel-model in de eerste helft van 2003 moest bijvoorbeeld het aantal manen van Jupiter drie of vier keer worden gewijzigd, maar toen het eenmaal gedrukt was werd er meteen al weer een ontdekt! In 2003 werd Quaoar ontdekt, een grote ijsdwerg, zo bijzonder dat hij als een soort tiende planeetje (wat hij overigens niet is!) in het schaalmodel werd opgenomen.
En in 2005 werd echt een "tiende planeet" ontdekt: Eris, een ijsdwerg groter dan Pluto! Deze zou je een planeet kunnen noemen als je je vindt dat Pluto een planeet is. Maar de International Astronomical Union (IAU) heeft in 2006 een nieuwe klasse van zonnestelselobjecten in het leven geroepen: de dwergplaneten. Eris en Pluto horen nu samen met de grootste planetoïde, Ceres, tot die groep, en in 2008 werden twee andere, Makemake en Haumea, aan de lijst toegevoegd (er is een lijst met zeker tientallen kandidaatdwergplaneten). We hebben nu dus nog maar acht planeten!

In dit deel van onze website ziet u nieuwe en aanvullende informatie. Verder zijn er enkele nieuwe kaartjes die u kunt downloaden en toevoegen aan uw schaalmodel van het zonnestelsel.

Voor veel meer informatie en heldere, uitgebreide illustraties wijzen wij u op ons boek Genieten van het zonnestelsel.

Nieuwe informatie

Kleine zonnestelselobjecten
Het aantal kleine objecten in het zonnestelsel, zoals planetoïden en ijsdwergen, in februari 2011: 543.780, waarvan 279.522 ongenummerd (hiervan zijn de baangegevens niet voldoende bekend om ze een nummer te geven); 264.258 met alleen een nummer; en daarvan ruim 16.000 met ook een naam (zoals 3091 van den Heuvel, vernoemd naar Prof. Ed van den Heuvel, en 10986 Govert, genoemd naar mijn collega Govert Schilling).Momenteel worden zo'n 5000 planetoïden per maand ontdekt!

De grootste planetoïde, Ceres, behoort sinds 2006 tot de groep van dwergplaneten.

Laatste update: februari 2011

Totaal aantal satellieten ('manen'): 170

Jupiter
Aantal manen: 67

Saturnus
Duur rotatie ('dag'): 10 uur, 47 m, 6 s
Aantal manen: 62

Uranus
Aantal manen: 27

Neptunus
Aantal manen: 14 (juli 2013)
Op 1 juli werd een nieuwe maan ontdekt, de kleinste van Neptunus' bekende manen. Hij heeft als code S/2004 N 1 gekregen (later krijgt hij een naam). Het maantje is 18-20 km, zo klein dat hij door de Voyager 2 (in 1989) geheel is gemist. Hij staat op 105.283 km van (het centrum van) de planeet en draait om Neptunus is ongeveer 23 uur.

Pluto
Aantal manen: 5 - Charon (1978), Nix en Hydra (beide 2005), Kerberos (juli 2011, zie hieronder), en Styx (juli 2012).
Klasse: sinds 24 augustus 2006 wordt Pluto niet meer als planeet beschouwd, maar vormt hij samen met Eris en de planetoïde Ceres de klasse van dwergplaneten. Er zullen waarschijnlijk nog meer van die dwergplaneten bij komen.
In juli 2015 komt een ruimtesonde aan bij Pluto en Charon: de New Horizons.

Afstanden van Pluto tot de zon
1 januari 2013: 4.840.980.000 km (in het schaalmodel van 1:100 miljard is dat 48,4 meter)
1 januari 2014: 4.872.665.000 km (in het schaalmodel van 1:100 miljard is dat 48,7 meter)

Quaoar
De afstand van Quaoar is 6.493.000.000 km, de diameter vermoedelijk 1260 km. Quaoar is van de klasse cubewano.
Quaoar heeft zeker één maantje, Weymot, van ca. 75 km diameter, en op 14.500 km van Quaoar.

Aanvullende kaartjes voor het Zonnestelselmodel
De kaartjes hieronder zijn om het Zonnestelselmodel uit 2003 (MDL-ZS) compleet te maken wat betreft Pluto en de vier andere dwergplaneten. Je kunt ze gratis downloaden, printen en toevoegen aan uw schaalmodel. De kleuren op het scherm kunnen vreemd overkomen, afhankelijk van uw browser. Laat dat je niet afschrikken, ze worden in de kleuren van de originele kaartjes geprint. Het gaat te ver om hier de typen te beschrijven. Daarvoor verwijzen wij je daarom naar ons boek Genieten van het zonnestelsel en het nieuwe Zonnestelselmodel (MDL-ZS1 en ZS2, de basis- en de aanvulset).
 

  gem. afstand grootte type kaart
dwergplaneten:
Ceres 415 miljoen km 959 km planetoïde  
Pluto 5,91 miljard km 2306 km plutino  
Haumea 6,45 miljard km 1400 km cubewano  
Makemake 6,85 miljard km 1420 km cubewano  
Eris 10,12 miljard km 2340 km SDO  
 
Schaalmodel alles over dit schaalmodel